Манай ангийнхан

Сэтгэлгээ

no_email@coo.mn (sunny05) — Wed, 30 Mar 2011 19:37:00 +0800

“Сэтгэлгээ”

Хүний сэтгэлгээний хандлага нь тухайн эзнийхээ хувь заяанд шууд нөлөөлдөг бөгөөд “эерэг” эсвэл “сөрөг” хоёр хэлбэртэй байдаг.
Тодруулбал: Нэг удаа та нэрт лекторын лекцэнд сууж байлаа. Гэтэл, гэнэт хажуугийн суудал дээр тань нэгэн бүрзийсэн залуу ирээд суув. Түүнээс бензин сэнгэнэтэл үнэртэж байна. Эргэн тойрны хүмүүс гайхсан янзаар тэр залууруу харж байна. Яг тэр үед та тэр залуугийн тухай юу гэж бодох вэ? Магадгүй – Ямар арчаагүй юм бэ
-    Хувцсаа сольж болоогүй юм байх даа
-    Олон нийтийн газар биеэ зөв авч явахад яадаг юм бэ! г.м
Эсвэл: - Сайхан жолооч залуу байна даа
-    Амьдралын идэвхитэй, шинийг эрэлхийлэгч нэгэн байна.
-    Лекцээс хоцрохгүй юм сан гэсэндээ Хувцасаа сольж амжаагүй байх л даа г.м
Таны бодол аль хувилбартай нь таарч байна вэ? Эхний хэсэгт бол та сөрөг сэтгэлгээтэй хүн байна. 2-р хэсэгт багтаж байвал та эерэг сэтгэлгээтэй хүн байна гэж хэлж болно.
Хүний сэтгэлгээ нь эерэг, сөрөг 2 хандлагаар илэрхийлэгддэг. Эерэг сэтгэлгээ нь аливаа зүйлийн сайн сайхан тал болоод аливаа бэрхшээлийг даван туулах арга замыг харж чаддаг бол сөрөг сэтгэлгээ нь байнга болж бүтэхгүй, дутагдалтай талыг хардаг учраас хүнийг урагш бус арагш чангааж байдаг.
Өнөөгийн нийгэмд монголчуудын ихэнх хувь нь болохгүй, бүтэхгүй зүйлийн талаар ярьж сэтгэл хангалуун бус амьдарч байна. Тэдний оюун ухааныг айдас, эргэлзээ сүйрүүлж, амьдрал нь амжилтгүй үргэлжилсээр… Тэд амьдралын хар тойрогт тодорхой зорилгогүй буюу нөгөө л “Ү хэл” гэсэн зорилгоо өмнөө тавиад сажилж явна.
Хүмүүсийн сэтгэлгээ яагаад сөрөг болчихов, яагаад тэд амжилтанд үл хүрнэм!!!
Сэтгэлгээ эерэг эсвэл сөрөг байх эсэх нь тухайн хүмүүсийн эхийнхээ хэвлийд байхаас эхлээд өнөөг хүртэл авсан мэдээллийн хандлага /эерэг, сөрөг/-аас хамаардаг. ө.х: Мэдээлэл гэдэг бол оюун ухаан, сэтгэлгээний хоол юм.
Дээрх хамаарлыг хүн дээр төдийгүй амьтан дээр хүртэл туршиж үзсэн байна. Ж.бэл: АНУ-н нэгэн мужийн 5-р ангийн онц сурлагатай хүүхдүүдийг цуглуулаад 3-н анги болгон хуваажээ. Эхний ангийн сурагчдад багш нар нь хичээлээ заасны дараа байнга сөрөг мэдээлэл өгдөг байжээ. /Эдний анги гэж сахилгагүй юмнууд, нүдэнд хүйтэн, хүмүүжилгүй, замбараагүй г.м/, 2-дах ангид нь хичээлээс өөр нэмэлт мэдээлэл өгсөнгүй, 3-дах ангид нь хичээлээс гадуур байнга эерэг сайхан мэдээлэл өгдөг байжээ. /Эдний ангийнхан ухаалаг, авъяастай, алсын хараатай, манай сургуулийн нүүр царай, ирээдүйн удирдагч нар г.м/ 6 жилийн дараа хүүхдүүд сургууль төгсөхөд эхний ангийнхан маш сахилгагүй, дэггүй, муу зүйлд гаршсан хүн болцгоосон бол, 2-дах ангийнхан жирийн л нэг сэхээтнүүд, харин 3-дах ангийнхан үнэхээр манлайлагч, удирдагчид болж төлөвшсөн байна.
Дээрх 5-р ангийн онц сурлагатай хүүхдүүдийн 1-дэх хэсгийг мэдээлэл 360‘ өөрчилжээ. Харамсалтай нь буруу тийш нь…
Тэгвэл бид өнөөг хүртэл ямар мэдээллээр тэжээгдэж байсныг нягталж үзье!

Мэдээллийн                  Бидний авч буй
сувгууд                     мэдээллийн хэдэн
%-нь сөрөг вэ?                     Сөрөг дундаж хандлага
1. Телевиз                                     80%
2. Радио, фм                                 30%
3. Сонин, шар хэвлэл                   99%                                                 70%
4. Сэтгүүл                                      20%
5. Найз нөхөд                                70%
6.Аав ээж                                       50%
7. Багш нар                                    50%
8. Хөрш                                           90%
9. Цуурхал                                      99%

Хэний ч аав, ээж үр хүүхдээ муу яваасай гэж хүсдэггүй! Гэтэл, яаж сөрөг мэдээлэл бидэнд өгдөг юм бэ? гэж та гайхаж магадгүй! Тэгвэл бидний эцэг, эх дотор хүүхдээ загнаж, зандардаггүй хүн байдаг уу? Магадгүй үглэж яншдаггүй ээж байна уу? гэвэл та мэдээж хэрэг байхгүй л гэнэ. Гэхдээ муу санаж бус сайн яваасай гэсэндээ л загнадаг шүү дээ гэж та бодож байгаа. Үнэхээр сайн яваасай гэсэндээ л хэлдэг боловч хэлж буй арга, ашиглаж буй үг хэллэг нь үр хүүхдээ дээш биш доош чангаасан буруу үйлдэл болдог байна. Ж.бэл: - Манай энэ гэж, нэг бүтэлгүй амьтан, сургууль соёлгүй, ажилгүй, арчаагүй юм болно… гэж зарим эцэг эх загнадаг. Бухимдлаас үүссэн энэхүү сөрөг үг хэллэг нь хүүхдийг, за даа би ч бүтэлгүй хүн дээ, надад ч ажил олдохгүй, би угаасаа л азгүй, арчаагүй нэгэн гэсэн өөрийгөө голсон тодорхой зорилгогүй нэгэн болгож хувиргадаг.
Та худал үгийг мянган удаа давтвал үнэн болдог гэж сонссон байх, яг л үүнтэй адил… Ер нь монголчууд хүүхдийг элдэв хараалаар уурлаж загнахыг цээрлэж намуун аядуугаар учирлан сургадаг байна.
Дүгнэвэл бид аав ээжээсээ 50% сөрөг мэдээлэл авдаг нь үнэн бөгөөд дунджаар амьдралаас сонсч, мэдэж авч буй мэдээ мэдээллийн 70%-нь сөрөг байх нь. За тэгвэл та нарын бие махбодийг хоол тэжээдэг, оюун ухаан сэтгэлгээг тань мэдээлэл тэжээдэг. Нэгэн асуулт асууя! Та нарын өмнө тавагтай “гуляш” байна. Үүний мах нь муудаад үнэр орчихсон, ногоо нь бас эвгүй үнэртэй болчихсон, будаа нь л шинэ байна. /Гэхдээ мэдээж хэрэг махны сүүмс будаанд шингэсэн байна/ Та энэ хоолыг идэх үү? Мэдээж үгүй шүү дээ. Бид бие организмдаа байнга шинэ, сайхан хоол хүнсийг хэрэглэдэг. Тэгвэл 70% сөрөг мэдээлэл бүхий оюуны, сэтгэлгээний хоолыг /70%-нь муудсан хоол гэсэн үг/ та хэдэн жил идсэн бэ? Насаараа л байх. Магадгүй таны бие 70%-нь муудсан хоол хүнсийг иддэг байсан бол та хэр зэрэг удаан амьдрах вэ? Өвчин эмгэгт баригдаад нэг ч их удахгүй байсан байх. Тэгвэл бидний сэтгэлгээ ялзарч, муудах нь аргагүй биз дээ? Ингэж муудсан сэтгэлгээ яаж, аливаа зүйлийн сайн талыг олж харж, амжилтанд хүрч чадахав дээ! Тийм үү?
Ж.бэл: Гутлын үйлдвэрийн эзэн нэг менежерээ Африкруу гутал заруулахаар явуулжээ. Менежер Африкт очоод онгоцноос буунгуутаа хөл нүцгэн Африкчуудыг хараад эзэнрүүгээ –Захиралаа, энд ерөөсөө нэг ч хүн гутал өмсдөггүй юм байна /гутал зарагдахгүй нь ойлгомжтой/ гэж хэлээд, ирсэн онгоцондоо суугаад буцжээ. Тэгэхээр эзэн нь “Манай энэ ч сөрөг хүн дээ, арай эерэг менежерээ Африк явуулаад үзье гэж бодоод эерэг менежерээ явуулжээ. Гэтэл тэр менежер онгоцноос буунгуутаа, Африкчуудыг хараад эзэнрүүгээ, -Захиралаа энд ерөөсөө нэг ч хүн гуталгүй байна, наанаа байгаа бүх гутлыг нааш нь явуулчих /гуталгүй учраас олон гутал худалдаж болно/ гэсэн байна. Тухайн үед Африкчууд гутал өмсөөгүй байж болно гэхдээ халуун элс хайрга, өргөс бутан дээр хөл нүцгэн явж буй хүмүүст гутал хэрэгтэй л байх ёстой. Үүнийг сөрөг сэтгэлгээтэй хүн харж чадаагүйгээрээ ажил нь амжилтгүй буцсан бол харин эерэг сэтгэлгээтэй хүн харж чадсан учир ажил нь амжилттай болжээ.
Тэгвэл: Амьдрал дээр 100%, ганцхан талтай, туйлын зүйл гэж байдаггүй, бүх зүйл 2 болон түүнээс дээш талтай байдаг. Тэрхүү талуудын аль өнцгөөс харсан эсэхээс хамаарч өөр хариулттай.
Бид сөрөг сэтгэлгээг цаашид үргэлжлүүлэн тэжээж, аливаа зүйлийг болохгүй, бүтэхгүй, өө сэвийг хараад байх юм бол хэзээ ч амжилтанд хүрэхгүй! Тиймээс өнөөдрөөс эхлээд авч буй мэдээлэлдээ дүн шинжилгээ хийж сөрөг мэдээллээс татгалзаж, эерэг мэдээллээр оюунаа хооллоцгооё! Эерэг сэтгэлгээг хөгжүүлцгээе. Үүний тулд бодол санаа, хүсэл зориг, хэлж ярих бүхэн тань эерэг, сайхан үг хэллэгээр илэрхийлэгдэх ёстой юм.
21-р зуун бол нэг талаас хүн судлалын зуун билээ. Энэ зуунд хүнийг судлаад хүн бол энергийн амьтан гэдгийг батлаад байна. Ер нь дэлхий ертөнц маань тэр чигээрээ энергийн урсгал байдаг. Тэгвэл энергийн ертөнцөд “Ижил нь ижлээ дууддаг” гэсэн том хууль байдаг. Энэ хуулйин дагуу та өнөөдөр сөрөг зүйлийг бодож, айдас, эргэлзээгээр дүүрэн байвал тэр айдас эргэлзээ чинь л ирнэ, харин сайн сайхан зүйлийг бодож сэтгэвэл тэр сайхан зүйлүүд тань ирэх болно. Үүнийг хялбархан нотолж болно. Ж.нь: Хавар болж та ногооны талбайдаа “төмс” тарьжээ, намар та юу хураах вэ? Мэдээж хэрэг төмс тарьчихаад лууван хайвал олдохгүй, төмсөө л хурааж авна. Тэгвэл та өнөөдөр хараавал маргааш хараал шигээ амьдралыг даллана, бусдыг дорд үзвэл маргааш хэн нэгэн таныг дорд үзнэ, үр хүүхэд эсвэл дүү нараа “тэнэг минь” хэмээн загнадаг бол тэд чинь тэнэг л болно. Энэ бүхнийг та хүсэхгүй л байх, тиймээс өөрөөсөө байнга эерэг сэтгэлгээг бий болгож эерэг энерги цацруулж аз жаргалтай амьдралыг бий болгохын төлөө яг одооноос өөртэйгээ тэмцээрэй, та чадна!

Хандлага

no_email@coo.mn (sunny05) — Wed, 30 Mar 2011 19:33:00 +0800

Хандлага ...

Санаж явахад ...
Ядуу ба баян орнуудын ялгаа нь тухайн улсын наснаас хамааралгүй байна. Энэтхэг, Египет зэрэг улсууд нь 2000-аас дээш настай хэдий ч ядуу байна.
Нөгөө талаар Канад, Австрали, Шинэ Зейланд зэрэг улсууд 150 настай хэдий ч дэлхийн хөгжингүй ба чинээлэг орнуудын тоонд орж байна.

Ядуу ба баян орнуудын ялгаа нь тухайн улс байгалийн баялагтай эсэхээс бас бүрэн хамаарахгүй байна.

Япон нь хязгаарлагдмал газар нутаг, 80% нь уулархаг, хөдөө аж ахуй, газар тариалан хөгжүүлэхэд зохисгүй боловч одоогийн дэлхийн хоёр дахь томоохон эдийн засаг болж байна. Тус улс нь дэлхийн бүх өнцгөөс түүхий эд оруулж ирээд эцсийн бүтээгдэхүүн болгож гадаадад гаргадаг хөвөгч үйлдвэр шиг ажиллаж байна.

Өөр нэг жишээ нь Швейцарь улс юм. Энэ улс нь какаоны тариалангүй боловч дэлхийн хамгийн амттай шоколадыг үйлдвэрлэдэг байна. Энэ жижиг газар нутагт мал өсгөхийн сацуу жилд 4 удаа ургац авч байна. Үүгээр ч зогсохгүй хамгийн сайн чанарын сүүн бүтээгдэхүүнийг боловсруулж гаргана. Энэ жижиг улс нь аюулгүй байдал, эмх цэгц, ажилсаг байдал зэргээрээ жишиг тогтоож улмаар дэлхийн найдвартай мөнгөний авдар гэгдэх болжээ.

Хөгжингүй улсуудын албан хаагчид буурай орны өөрийн харьцдаг албан хаагчдаас мэдлэг, чадварын хувьд нэг их зөрөө байхгүй гэдэгтэй санал нийлдэг байна.

Үндэс угсаа, арьс өнгө мөн чухал биш юм. Өөрийн оронд залхуу гэж нэрлэгддэг байсан хүмүүс өөр улсад очоод хамгийн үр бүтээлтэй ажиллах хүчин болж байна. Жишээ нь Солонгос, АНУ, болон бусад улсад байгаа Монголчууд

Тэгээд ялгаа нь хаана байгаа юм
вэ?
Ялгаа нь хүмүүсийн юманд хандах хандлагад байна гэж үздэг аж. Хандлага нь цаг хугацааны туршид боловсрол ба заншлаа дагаж хэлбэрждэг гэнэ.
Баян орны хүмүүсийн биеэ авч явах байдалд судалгаа хийгээд дараах зарчмуудыг өөрсдийн амьдралдаа ихэнх нь дагаж мөрддөг гэдгийг тогтоожээ. Үүнд:
Хамгийн үндсэн зарчим нь ёс суртахуунтай байх.
Шударга, зарчимч байх.
Хариуцлага хүлээж сурах.
Хууль, дүрмийг хүндэтгэж сурах.
Бусад иргэдийнхээ эрхийг хүндэтгэдэг байх.
Ажилдаа дуртай байх.
Хэмнэхийг урьтал болгож түүнийгээ хөрөнгө оруулалтад зориулах.
Сэтгэлийн тэнхээтэй байх.
Нарийн, нямбай байх.

Манай орны иргэд эдгээр зарчмуудыг өдөр тутмын амьдралдаа бараг хэрэгжүүлдэггүй. Ихэнх нь ...
Бид байгалийн баялагтай эсвэл дэндүү хатуу ширүүн байгальтай учраас ядуу байгаа биш юм.

Бидэнд зөв хандлага байхгүй учраас л ядуу байна. Бидэнд тэр хөгжингүй орнуудын ихэнхи иргэдийн мөрддөг тэдгээр зарчмуудыг мөрдөх сэтгэлийн тэнхээ байхгүй, тэдгээрийг хэрэгжүүлэхэд зааж сургахгүй байгаад л байна гэж үзэж болох юм.

Америкийн коллежд хэрхэн элсэх вэ?

no_email@coo.mn (sunny05) — Thu, 03 Mar 2011 18:28:00 +0800

Америкийн коллежд хэрхэн элсэх вэ?

Америкийн коллеж их vнэтэй учир мєнгєтэй л хvн Америк хvн явж чадна гэсэн ойлголт байдаг. Америкийн шилдэг коллежуудад дэлхийн бараг бvх орны оюутнууд нийгмийн бvх давхаргаас гаралтай хvмvvс суралцдаг. Хэрвээ та Америкт сайн коллежд суралцахыг туйлаас их хvсч бие сэтгэлээ дайчлан уйгагvй зvтгэхэд бэлэн байвал энэ нь боломжийн асуудал шvv. Ялангуяа, англи хэл сайн мэддэг, сайн сурлагатай эсвэл гоц авьяастай сурагчид мєнгєгvй ч байсан Америкт сурах боломжтой.

1. Ямар мэргэжлээр сурах вэ?

Монголын их сургуулиас ялгаатай тал нь гэвэл америкт хуулийн анги, эдийн засгийн анги гэж тусдаа элсvvлж авдаггvй. Аль чи сайн сургуулид орсон хойноо хvссэн мэргэжлээрээ дуртай хичээлээ сонгоод сурах боломжтой байдаг. Гэхдээ ямар чиглэлээр сурах тухай сайн бодож, цаашид хийх бvтээх ажлынхаа тухай тєсєєлєлтэй байх нь тустай. Яагаад гэвэл америкийн коллежууд энэ тухай заавал сонирхдог. Єєрийнхєє хvсэл мєрєєдлийг, зорилго бодлоо аль болохоор тэдэнд сайн ойлгуулах нь таны зорилго. Учир нь коллежийн элсэлтийн коммиссийн гишvvд танийг зєвхєн арван жилийн дvн шалгалтын оноогоор чинь биш хувь хvний чинь хувьд дvгнэж шалгаруулан элсvvлдэг.

2. Сургуулиа яаж сонгох вэ?

Сурах чиглэлээ тодорхойлсоныхоо дараа сургуулиа сонгох хэрэгтэй. Петерсонс компаниас жил болгон хэвлэдэг Four Year Colleges, Competitive Colleges эсвэл Princeton Review компаний College Guide гэдэг номнуудаас коллежийн тухай товч танилцуулгийг нь харж болно. Эдгээр номуудыг Америкийн элчин, Соросийн Сангийн номийн сангаас олж болно. Оюутнууд АНУ гийн аль нэг муж, районаар, эсвэл vнэ тєлбєрєєр нь, том хотод байдаг уу эсвэл хєдєє байдаг уу гэдгийг нь харж сонгодог. Хэрвээ та бэл бэлчин багатай над шиг жирийн нэгэн Монгол бол гадаад оютнуудад санхvvгийн тусламж их єгдєг бэл бэнчин сайтай сургуулиудыг сонгосон нь дээр. Америкт хамгийн их нэр хvндтэй сургуулиуд need blind admission policy буюу санхvvгийн боломжийг харгалзуулан элсvvлж авсан оюутан болгоноо сургана гэсэн зарчимтай байдаг. Ингэж зарлаад америк болон гадаадийн аль ч орны хvмvvсийг зєвхєн тєлж чадах боломжийн хэрээр нь тєлбєрийг нь аваад єєрсдийн хандивийн хєрєнгєєр сургадаг сургуулиудын заримыг доор жагсаалаа.

Amherst College, Bowdoin College, California Institute of Technology, Claremont McKenna College, Columbia University, Cornell University, Darmouth College, Davidson College, Emory University, Harvard University, Macalester College, Massachusetts Institute of Technology, Middlebury College, Mount Holyoke College, Pomona College, Princeton University, Rice University, Smith College, Stanford University, Swarthmore College, University of Chicago, University of Pennsylvania, Wellesley College, Wesleyan University, Williams College, Yale University.

Дээрх жагсаалтыг харсан хvмvvс коллеж, университи хоёр хоорондоо ямар ялгаатай вэ гэж бодож байгаа байх. Монгол хvмvvс коллежийг техникум гэж буруугаар ойлгодог. Америкт 4 жилийн баклаврийн зэрэг олгодог их дээд сургуулийг коллеж гэж нэрлэдэг. Университи гэдэг нь коллежоос гадна бас мастер, докторийн зэрэг олгодог graduate school (монголоор аспирантуур гэхvv?) тай сургуулийг нийтэд нь хэлдэг. Жишээ нь Амхерст Коллеж нь дэргэдээ graduate school гvй зєвхєн 4 жилийн баклаврийн зэрэг олгодог их сургууль гэсэн vг. Харин Колумбиа Университи, Харвард Университи дотроо бакалврын зэрэг олгодог сургуулийг нь Колумбиа Коллеж, Харвард Коллеж. Унивэрситигийн дотор байдаг коллежоос дангаар тусгаар тогтносон коллеж нь санхvvгийн боломж, захиргаа болон профессоруудын оютнуудад тавих анхааралаараа илvv байдаг. (Amherst is better than Columbia and arguably better than Harvard College)

3. Ямар шалгалт єгєх вэ?

Нэгдvгээрт англи хэлний мэдлэг шалгадаг Test of English as a Foreign Language ТОЭФЛ єгєх хэрэгтэй. 550 аас дээш оноо коллежд сурахад хангалттай гэдэг боловч дээрх єрсєлдєєнтэй сургуулиудад ТОЭФЛ 600 гаас дээш байж орох боломжтой. ТОЭФЛ ийн шалгалтыг сургуульд элсэхээсээ нэг жилийн ємнє єгвєл сайн. Оноогий тани ТОЭФЛ ийн Америкт байгаа тєвєєс таний сонгосон сургуулиуд руу шууд явуулдаг. Сайн Коллежууд танаас Scholar Achievement Test (САТ) American College Test (АКТ) шалгалт єгєхийг шаарддаг. Гэвч эдгээр шалгалтыг монголд єгєх боломжгvй байдаг. Гадаад ч хамаагvй очоод єгч 1500 (САТ нь 1800 хvртэл оноотой) аас дээш оноо авбал элсэхэд маш амар болно. Yнэхээр боломжгvй бол энэ шаардлагийг тойрч гарах арга бас бий. Монголд САТ АКТ єгєх боломжгvй тухай сургуулийн адмиссион оффисд нь бичих хэрэгтэй. Зарим сургуулийн элсэлтийн комиссийнхан єєрийг тань монголоос бичиж байгааг харгалзан vзэж шалгалтын оноо шаардахгvй байж магадгvй. Єєр нэг арга бол Монголын дээд сургуульд нэг хоёр жил сураад шилжих буюу transfer application хийх хэрэгтэй. Америкт бол коллеж transfer
application -д САТ ын оноо хэрэггvй байдаг. Та Монголын элсэлтийн шалгалтын оноог бас орчуулаад vvнийг САТ ийн онооны оронд vзvvлнэ vv. Би Монголд аль хэдийн коллежийн оюутан учир САТ, АКТ шаардлаггvй, бас єгєх ч боломжгvй гэж тайлбарласан захиа явуулбал зvгээр.

4. Єєр ямар материал бvрдvvлэх вэ?

Монголд конкурсдаж байгаа юм шиг ТОЭФЛ, САТ гийн єгєєд л Америкт сургуульд орчих нь гэж байхгvй. Элсэлтийн шалгалтын дvн чухал ч гэсэн зєвхєн нэг шалгуур нь. Сонгосон сургуулиуд руугаа товчхон захиа бичээд аппликеишн (элсэлтийн єргєдлийг нь авах хэрэгтэй. Аппликеишн єргєдлийг сайн тодорхой бєглєєд мєн хавсаргах баримтыг нь бvрдvvлэх хэрэгтэй. Аппликейшн дотор нь ямар материал хавсаргахыг нь заасан байдаг.

1. Application forms Элсэлтийн єргєдєл бvх асуултад нь vнэн зєв, тодорхой хариулж цэвэрхэн бєглєх хэрэгтэй.

2. High School Transcript Арван жилийн дvн ерєнхий боловсролын vнэмлэхээ орчуулаад нотариатаар батлуулна. Хэрвээ их сургуульд нэг хоёр жил сурсан бол бас дvнгийг чинь vзэхийг хvсдэг.

3. Recommendation Letters буюу багш нарын бичсэн тодорхойлолт. Танийг сайн мэддэг бас єндрєєр vнэлдэг хvмvvсээр тодорхойлолт захиа бичvvлж авна. Хэрвээ, Монголоор бичсэн бол орчуулуулах хэрэгтэй. Гурван багшийн захиа хэрэгтэй байдаг.

4. Personal Statement Зохион бичлэг Зарим хvмvvс энийг аппликейшны хамгийн чухал хэсэг гэж vздэг. Зєвхєн дvн, шалгалтын оноо, бусад хvмvvсийн бичсэнээр танийг ямар хvн бэ гэдгийг мэдэхэд хэцvv учир танийг єєрийгєє "рeкламдах" боломж олгож байгаа юм. Танийг бусад элсэхийг хvсч байгаа мянга мянган оюутнаас чухам юугаараа онцгой бас оюутан болсон хойноо сургуульдаа яаж хувь нэмрээ оруулах зэргийг чинь мэдэхийг хvсдэг.

5. Application Fee Голдуу Элсэлтийн єргєдлийг боловсруулж танилцахад зардал гардаг учир сургуулиуд єргєдлийн тєлбєр гэж 50-60$ шаарддаг. Бага орлоготой хvмvvсийн хувьд бол энэ нь бэрхшээлтэй байж болно. Ялангуяа олон сургуульд зэрэг єргєдєл єгч байгаа хvмvvст. Сургуулиуд ч энэ тухай сайн ойлгодог учир fee waiver буюу тєлбєрєєс чєлєєлєгдєх боломж олгодог.Ядуу бага орлоготой америк ч бай гадаад ч бай хэн ч гэсэн vvнийг ашиглан vнэгvй application явуулж болдог. Энэ тухай заавар нь application package дотроо байгаа. Голдуу сургуулийн (high school) хичээлийн эрхлэгчээс энэ сурагчийн эцэг эх нь сард тэдэн долларийн цалинтай, санхvvгийн хувьд application fee тєлєхєд хэцvv байна гэж тайлбарласан захиа авдаг. Манай ээж аав сард нийлээд 120$ олдог, гэтэл application fee нь 40$ байгаа учир please waive application fee гэж бичээд хичээлийн эрхлэгчийн гарын vсэг зуруулаад явуулчихсан чинь болсон. Сайн сургууль болгон ийм уайвэртэй байдаг. Уайвэр байхгvй бол бичээд хэрэггvй л гэсэн vг.

Элсэлтийн Комиссын шийдвэр.

Дээр бичсэн аппликейшн бас хавсаргах материал бvрдvvлээд 12 сараас ємнє элсэлтийн оффисийн хаягаар нь явуулах хэрэгтэй. Найдвартай баталгаатай шуудангаар явуулах хэрэгтэй, бас явуулсан бvх материалаа копидож нэг хувь авч vлдэх хэрэгтэй. Учир нь шуудангааар явсан юм заримдаа алга болдог. Дор хаяж 5-10 сургуульд єргєдлєє єгєх хэрэгтэй. Єргєдлийг тань хvлээж авсанаа сургуулиуд мэдэгдэж бас дутуу зvйлуудийг нь шаарддаг. Ингээд бvх юм бvрэн байвал элсэлтийн комиссийн гишvvн болгон таний єргєдєлтэй танилцаж, зохион бичлэгийг тань уншиж байгаад хоорондоо хэлэлцэж авах уу угvй юу гэдгийг шийддэг. Дээр дурдсан сургуулиудад нэг байранд 10 хvн єрсєлддєг, 500 оюутан элсvvлж авах коллеж 5000 давсан єргєдєл хvлээж авах нь ердийн vзэгдэл. Єрсєлдєєн маш ихтэй, гэхдээ Монгол оюутан энэ сургуулиудад цєєхєн бараг байхгvй учир бусдаас онцгой санагдах нь гарцаагvй. Элсэлтийн коммиссийн гишvvд нь их сургуулийн профессорууд байдаг. Тэдний дотор монголыг олон жил судалсан Монголд дуртай нэгэн байхыг хэн мэдэх вэ дээ? 1-3 сард мянга мянган аппликейшн vзээд 4 сард коллежууд хариугаа явуулдаг.

Дараа нь college financial aid

Элсэлтийн оффис танийг элсvvлэх шийдвэр гаргасан бол, дараа санхvvгийн тусламжийн оффис нь таний санхvvгийн байдалтай танилцаж шидвэрээ гаргадаг. Єєрийг тань хэдийг тєлж чадах вэ тэр хэмжээгээр нь аваад vлдсэнийг нь тусламжаар єгдєг.

Санхvvгийн тусламж

Финаншиал айд пакеж гэдэг нь тэтгэмж, зээл, кампус жоб гэсэн гурван хэсэгтэй байдаг. Жишээ нь 32000 тєлбєртэй сургууль бол нэг жилд 25000 тэтгэмж, 3500 зээлээр 1500 ийг кампус жоб ( долоо хоногт 15-20 цаг номын сан, хоолны газар ажиллаад олж болно.) 2000 ийг нь аав ээжийг чинь тєл гэх жишээтэй. Кампус жобний мєнгєєр ном, дэвтэр, хувцас хунар аваад амьдарч болдог. Дээрх сургуулиуд дунджаар жилд хэдэн арван сая доллар оюутны санхvvгийн тусламжинд гаргадаг. Энэ мєнгє нь сургуулийн хандивын хєрєнгєнєєс Эндоументаас гардаг. Жишээ нь ердєє 1300 оюутантай Сюартхморе Коллеж нь 1 миллиард долларийн хандивын хєрєнгєтэй. Энэ нь голдуу уг сургуулийг тєгссєн хvмvvсийн хандивласан мєнгє. Харин та энэ сургуулиудын аль нэгийг тєгсєх юм бол ажилд орсны маргаашнаас нь л эелдэг дуутай оюутнууд утсаар хандив хvсэхэд нь гайхах хэрэггvй. Санхvvгийн тусламжийн шийдвэр нь танийг элсvvлж авсан гэсэн хариутайгаа 4-5 сард цуг ирдэг. Ингээд л бvх юм санаснаар тань болсон бол дараа жилийн есєн сар гэхэд Америкийн коллежийн кампус дээр алхаж байна даа.

Application*

College д элсэх єргєдєл bуюу application уудыг нь интeрнэт дээрээс oлж aвч бoлдoг.

http://www.commonapp.org/ дээр baigaa эnэ application iig 227 college хvлээж aвдaг гэсэн. Mиний дурьдсaн college ууд хaрин дээрээс нь мaтeриaл шaaрдaх baiх. Жишээ нь Amherst College ийн www.amherst.edu site aaр oрooд admission ийг oнгoйлгooд, supplement application ийг тaтaж aвaaрaй.

Сургуулиуд нь electron online application хvлээж aвдaг учир тэр тaлaaр сaнaa зoвoлтгvй. Хaрин дvн, бaгш нaрын тoдoрхoйлoлт зэрэг юмыг яг тaмгa тэмдэгтэй нь original aaр нь явуулaх хэрэгтэй. Хaягыг нь Admission website aaс хaрaaрaй. Би дээр жaгсaaсaн сургуулиудын website ийг oлoхoд тун aмaрхaн. Middlebury College, Williams College гэж бaйвaл Amherst.edu or middlebury.edu гээд oрж boлнo. University гэж бaйвaл, жишээ nн Yale University нь www.yale.edu руу oрooд aдmission site aaс yale college ийг нь сoнгoно уу.

College Admission site нaaс хaягийг нь aвaхaaс гaднa, бvх мэдээллийг нь сaйн судлaх хэрэгтэй. Ямaр oюутныг aвaх хvсэлтэйг нь бичсэн бaйгaa юмнaaс хaрaхийг хичээ тэгээд тэрэнд нь тaaруулж зoхиoн бичлэг бичээрэй.

Єєр college д элсэх тухaй сaйн web хуудaс нуудын хaяг гэвэл www.review.com www.embark.com www.petersons.com юм. энэ site нууд дээр application ий зєвлєгєєнєєс гaднa, college уудын тухaй тoвч тaнилцуулгa бaйдaг. Embark aaс шууд application бєглєж явуулж бoлнo. Petersons aaс ямaр мэргэжлээр хaaнa сурч boлoх вэ гэж хaйхaд хэрэг бoлoх site.

Mэдээж энэ site нуудыг хaрж oйлгoхoд aнгли хэлний тvвшин єндєртэй бaйх хэрэгтэй. www.toefl.org www.collegeboard.com ooр oрж SAT шaлгaлтaнд бvртгvvлж boлno. TOEFL болон SAT ийн тaлaaр хaмгийн сvvлийн мэдээллийг Aмерикийн элчингээс aвaх хэрэгтэй.

"Хэн аз жаргалтай байхыг хүсч байна, түүнд аз жаргал ирнэ"

no_email@coo.mn (sunny05) — Fri, 18 Feb 2011 12:01:00 +0800

"Хэн аз жаргалтай байхыг хүсч байна, түүнд аз жаргал ирнэ"

Сэтгэл зүйчид "Хүн сэтгэл санаагаа өдөр бүр, цаг тутамд амар амгалан байлгаж чадвал сая аз жаргалыг амталж чадна" гэсэн дүгнэлтэд хүрчээ. Үүний тулд юу хийх ёстой вэ?
- Та толины өмнө зогсоод өөрийгөө сайн шинж дээ. Байнга уурлаж урвайсаар байгаад шаарлагаггүй үед ч хөмсгөө зангидаж, духаа үрчийлгэдэг болчихож уу. Үүнээс болж наснаасаа өмнө хөгширсөн мэт санагдаж байна уу. Тэгвэл нэгэн дасгал зааж өгье. Үнэн сэтгэлээсээ сайхан гэгчийн инээмсэглэ. Тэгээд өөртөө "Өнөөдөр чи их сайхан харагдаж байна шүү" хэмээн хэлээд үзээрэй. Заавал чанга хэлэх юун. Зүгээр л шивнэчих.
- Аз жаргалтай хүмүүс ихэвчлэн тарган байдагт та итгэх үү.
Дуртай хоол хүнсээ хэрэглэх нь хүний бие организмыг тайвшруулах дааврыг ялгаруулдаг гэнэ. Тиймээс калорийн хэмжээнд санаа зоволтгүйгээр өөрийгөө "аргад".
- Хүн таван нас хүрээд өөрийгөө би хэн бэ гэдгээ мэдэж авдаг гэнэ.
"Би"-гээ олж авна, өөрийгөө үнэлж үзнэ, өөртөө хайртай байна гэдэг их хэрэгтэй зүйл. Учир нь бусдын аясаар биш, өөрийнхөөрөө байх шиг сайхан эрх чөлөө хаана байна.
- Нэгэн хэвийн байдал хүнцйг хамгийн их стресст оруулдаг. Тиймээс өдөр тутмын амьдралаа өөрчлөх гээд үзээрэй. Хүүхдийнхээ хичээлийг давтуулах ажлыг нөхөртөө даатгаж, шинэ танилтайгаа юуны ч тухай юм ярьж, театрт очиж, салхинд гарч...өөр яаж ч болно шүү дээ. Энэ бүхэн өдөр тутамд давтагддаггүй бол болох нь тэр.
- Мөрөөд. Гэхдээ холын биш, ойрын үед биелэж болохоор зүйлийг мөрөөд. Учир нь биелэхгүй мөрөөдөл хүнийг цөхрүүлж, ядраадаг юм.
- Биеийн хөдөлгөөн сэтгэл санаагаа өргөхөд тусална. Заавал хүнд хүчир дасгал хийх хэрэг юун. Бүжиглэж, уул өөд өгсөж нар мандахыг ажиглан, ширүүн урсгалтай голын дээгүүр татсан дүүжин гүүрийг гатлах нь танд нэг төрлийн амралт болж мэднэ.
- Харвээ та хэтэрхий их ажилладаг бол өөртөө амралт гаргаж сур. Таныг байхгүй бол хэн нэгэн орлож л таарна шүү дээ. Орлохгүй ч байсан амар. Дараа нь өөрийгөө эмчлүүлэх зардлын мөнгөний төлөө та ийнхүү үхэн хатан зүтгэх ямар хэрэг байна.
-Хуучин найз нар руугаа утас цохиж, бас уулзалт зохион байгуулж болно. Энэ уулзалт юуны түрүүнд, танд баяр баясгалан авчирна. Хоёрдугаарт, ижил зан төрхтэй хүмүүс болон багын найз нар өвчин, зовлонгоо хуваалцахад хамгийн дотны нөхөр болдгийг эрдэмтэд нотолсон байдаг.
- Дэлгүүр хэсч, өөртөө зориулж юм худалдаж ав. Маш сайхан дотуур хувцас өмсч нөхөртөө гайхуул. Гоо сайхны газарт очиж, үсээ янзлуулж, хумсаа будуулангаа хүүхнүүдтэй хов жив ярь. Өдөрт толины өмнө хагас цаг зарцуулдаг байсан бол энэ хугацааг гурав дахин ихэсгэ.
- Хэдийгээр маргааш өглөө эрт ажилтай байсан ч нэгэн үдшийг найз нөхөдтэйгээ цэнгээний газар өнгөрүүл. Энэ бүхэн өдөр тохиолдсон таагүй зүйлийг мартахад тусална. Гуниг харууслаа хийсэн авдарныхаа түлхүүрийг хаана хийснээ та маргааш хайгаад ч олохгүй.
- Инээх боломжоос битгий хоцор. Хүмүүсийн ярианд оролцож, сонин гарчиглахдаа онигооны буланг бүү алгас. Хөгжилтэй хүнтэй илүү дотносч, хөгийн явдал тохиолдсон бол бусдадаа дэлгэ.
- Дотны хүндээ заавал баяр тохиолдуулан бэлэг өгөх гээд яахав. Алдартай дуучны тоглолтын билет илгээж, санаандгүй байхад нь халаасанд нь гоё үгтэй зурвас шургуулчих. Бас бусдад тусал. Тэдний талархсан үг таныг ч баярлуулах болно.
- Цонхоо хааж, утсаа унтраан, хэнтэй ч уулзахгүй ганцаархнаа байх заримдаа маш сайхан амралт болдог.
- Хотын дуу чимээнээс холдож, байгалийн сайхантай танилц.
Навчис сэрчигнэхийг чагнаж, од тоолон, ойн нам гүмийг мэдрэх хэчнээн сайхан билээ.
- Чанга хашгирч орилох бас дуулах нь маш хүчтэй энерги өгдөг.
- Сайхан ая сонсч, анхилуун үнэртэй устай онгоцонд угаал үйлд.
- Япон улсын эрдэмтэд үнэр мэдрэлийн системд янз бүрээр нөлөөдөг болохыг тогтоожээ. Тухайлбал, нимбэгийн үнэр сэтгэл сэргээдэг бол, сарнайнх ажлын эрч хүчийг нэмэгдүүлдэг аж. Тиймээс өглөө бүр сэтгэл санааныхаа байдалд тохируулж үнэртнээ сонгох нь зүйтэй.
- Гэрэл зургийн цомгоо шинэчилж, эмхлэх нь нэг төрлийн амралт болдог. Аз жаргалтай байсан үеэ дурсах хэнд ч таатай сэтгэгдэл төрүүлэх нь лавтай.
- Та хэзээ нэг цагт зураг зурж, марк цуглуулдаг байсан бол түүнийгээ сэргээ. Бас шинэ хообийтой бол. Хүмүүс яагаад загсачлах дуртай байдаг юм бол. Тэднийг дагаад үүний учрыг олохыг хичээ.
- Амьтан тэжээ. Ганцаардлаас гарахад тусална. Тэр хүмүүс бидэнтэй юугаараа төстэй байна, бас ямар ялгаатай байна гэдгийг олж харах сонирхолтой шүү дээ. Таныг хараад хүүхэд шиг баярлах, эзгүйд чинь хэцүүдэх түүнийг хараад сэтгэл өөрийн эрхгүй уярах болно.
- Эцэст хэлэхэд, ийнхүү өөрийгөө тайвшруулсны дараа өнгөрсөн хэдэн жил юу хийж байснаа эргэцүүлж сайн бодоорой. Өчүүхэн ч гэсэн алдаа эндэгдэл, бас амжилтаа нэг бүрчлэн бүртгээрэй. Үүний дараа та яагаад аз жаргалгүй байснаа, яагаад аз жаргалтай байгаагаа ойлгох болно.

Өсвөр насны хүүхдийн сэтгэл зүй

no_email@coo.mn (sunny05) — Fri, 18 Feb 2011 11:56:00 +0800

Өсвөр насны хүүхдийн сэтгэлзүй

“Хань мэт зөвлө”

Нас:                10 -12 эрт үе, 13-15 дунд үе, 16-17 хожуу үе,
Хөгжил:        Бие хүн/Үүргийн сарнилт/Эрс өөрчлөгдөх
Харилцаа:     Чин шударга байх, найз нөхдийн андгай, тодорхой бүлгийн
гишүүн болох, Гэр бүлээсээ хараат бус байх эрмэлзэл,санхүүгийн хараат       байдлын зөрчил

Түлхүүр үг: “Би хэн бэ”

“Би бол давтагдашгүй хүн”

“Намайг тайван байлгаач”

“Надаар бүү оролд”
“Би мэдэж байна”
“Намайг хэн ч ойлгодоггүй”
“Надад итгээч”
“Би өөрийнхөөрөө чөлөөтэй баймаар байна”
“Сэтгэл нэг л давчдаад байна”

Өсвөр нас хүртэлх хүүхэд насны хөгжлийн үе нь тэдний бие хүн болж төлөвших суурь нь болдог. Тухайлбал тоглоомын насандаа олж авсан бие даасан буюу тусгаар байдлаа мэдрэн хөгжсөн байдал өсвөр насныхны зан үйлийн шалгуур нь болно. Тэд хөгжлийн шинэ үед нь нийгмийн соёл, зан үйлээс суралцах, тодорхой байр суурь эзлэх туршилтууд, үүрэг хариуцлага хүлээж эхэлнэ. Энэ насыг сэтгэл санааны тогтворгүй, харилцааны хэв маяг нь “давалгаатай үе” гэж нэрлэх нь бий. Үүнийг өсвөр насныханд тохиолддог хэвийн үзэгдэл гэж үзнэ.
Хүүхэд наснаас насанд хүрэх шилжилтийн үеийн хямралд санаа сэтгэл тогтворгүйтэх, ааш зан нь хувирах зэрэг шинж тэмдгүүд илэрнэ.

Эцэг эхээсээ зай барьж эхэлнэ. Энэ бол хэвийн зүйл. Эцэг эхийн орон зайг үе тэнгийхэн нь эзэлнэ. Тэд эцэг эхээс найз нөхдийн дүрэм журмыг илүүд үзэж, эрхэмлэн сахина

Ирээдүйнхээ төлөө санаа зовних: Би ямар ажил хийх вэ? Би өөрийгөө хэрхэн авч явах вэ? Өсвөр насныхны ажил мэргэжилтэй холбоотой сонголт нь тэдний өөрийн бие хүнээ хэрхэн мэдэрч ухамсарласантай шууд холбогддог

Өөрийн ухамсар: Тэд биеийн болон бэлгийн хөгжлийн өөрчлөлт, эсрэг хүйсийхэндээ татагдах зэрэг шинэ мэдрэмжиндээ сэтгэл нь тавгүйтэж, ичиж, эргэлзэнэ.

Өсвөр насныхан гадаад үзэмжиндээ анхаарал тавих нь ихсэж, удаан цагаар толины өмнө эргэлддэг болно. Үүнийг өөрөө өөртөө дурлах гэж нэрлэх нь бий. Мөн нялх насандаа “би саатал” өөрийгөө мэдэрч чадаагүй бол бусдаас өөрийгөө дээгүүр тавих, бусдаас өвөрмөц гэдгээ батлах, хэн нэгнийг шүтэн дуурайх, олны анхаарлын төвд байхыг эрмэлзэх, хүлээн зөвшөөрүүлэх зэрэг нялх насны хөгжилд дурдьдсан “нарсисстик” зан үйлийн шинж тэмдгүүд энэ насанд дахин давтан илрэх тохиолдлууд байдаг

Хүүхэд насны өмнөх үеийн бодит сэтгэхүй нь дүрслэх, хийсвэр сэтгэн бодохуйн чадвар болон хөгжинө

Өсвөр насныханд аливаа зүйлийг өөр өнцгөөс харах чадвар хөгждөг. Эгоцентрик үзэл нь өөрчлөгдөж уян хатан болно. Гэвч “ширэв татах” , далд хоёрдмол утгатай үг хэлэх, хорон үгээр шүүмжлэх, юу ч хийхгүй байх гэх мэт зан үйлээр эсэргүүцлээ илэрхийлнэ.

Хэрэгцээ нь дутуу хангагдвал:
“Бие хүн”- өөрийн “би”- гээ нээх
Бие хүний хөгжил нь: Би хэн бэ? Би ямар салбарыг сонговол илүү амжилтанд хүрэх вэ? Би хэр зэрэг эр хүн /эмэгтэй/ бэ? Би юу хийж чадах вэ? Би хэнтэй гэрлэх вэ?

Бага насанд нь төлөвшсэн хараат ба бие даасан байдлын хэрэгцээ нь дутуу хангагдсан үр дагавар өсвөр насныханд бие хүн ба үүрэг ролийн уялдаа холбооны талаар төөрөлддөг

Өсвөр насны өмнөх үеийн хэрэгцээ нь хангагдаагүй хүүхэд энэ үедээ “Би бол..,” гэдгээ тодорхой түвшинд мэдэрч чаддаггүй

Энэ төөрөгдөл сарнилт нь сэтгэлийн зовиурын хам шинж илрэхийн зэрэгцээ сөрөг зан үйлээр илэрнэ. Тухайлбал: ямар нэгэн юманд донтох, архидан мансуурах гэх мэт

Энэхүү төөрөгдөл, буюу сарнилт даамжирвал дотоод сэтгэлийн хоосрол улам ихэснэ. Гэр бүлийн харилцааны системд тэдний оролцоо үүрэг роль нь “энх тайваныг сахигч”, “аялдан дагалдагч”, “асрагч”, “хохирогч”, “асуудал” нь болох зэрэг эрсдэл дагуулна

Мөн үе тэнгийхэн, анги хамт олон, гэр бүлдээ ганцаардлыг мэдэрнэ, олны дунд орохоороо өөрийнхөө“бие хүн” хэмээх бие даасан байдлаа алдах зэрэг нөхцөл байдал руу оруулдаг

Тэд гэрийнхэнтэйгээ хамт амьдарч байдаг ч гэр бүлийн харилцааны аль ч системд хамрагдахгүй гадна талд нь оршихыг хүснэ. Энэ бол гэр бүлийн уян хатан бус хатуу, дарангуйлсан харилцаа зонхилсон нууцанд байж болзошгүй. Өсвөр насныхан насанд хүрсэн хойноо энэхүү харилцааг давтан үргэлжлүүлэх нь бий

Зохистой хил хязгаар

Өсвөр насныхны эцэх эхтэйгээ нөхөрсөг нээлттэй харилцаатай, ямар нэгэн асуудлыг хэлэлцэх чадвар
Буруу шийдвэр гаргахаас айх, эцэг эхийн хамааралгүйгээр бие даан шийдвэр гаргах хоёрын хоорон дахь тэнцвэрт зүй зохист харилцаа

Бэлгийн харилцаа
Эцэг эх, сургууль, бусад эх үүсвэрээс үнэн зөв мэдээлэл авч өөрийн бэлгийн хөгжлөө танин мэдэх, эсрэг хүйснийхэнтэйгээ хэрхэн ойлголцож, харилцах талаар ойлголттой болно.

Хүсэл мөрөөдөл
Өсвөр насныхан киноны од, поп од, спортын гайхамшигт баатар гэх мэт алдартан болохыг хүсэн мөрөөддөг. Энэхүү байдлын зарим тохиолдол нь сэтгэлийн хоосрол, ганцаардал, хямралаа даван туулахын тулд хэн нэгнийг хэт тахин шүтэх эсхүл нэг юманд шунан дурлах зан үйлийн шалтгаан болж болох юм.

Туршилт, сорилт
Өсвөр наснхыхан эцэг эхээсээ огт өөр үзэл бодол, дүр төрх, зан үйл илэрхийлэхийг хүсдэг. Энэ нь өөрийн үзэл бодол, хүрээлэн буй орчноо танин мэдэх оршин тогтнох учир утгын эрэл хийж өөрийн бие хүний талаарх төсөөллийн хүрээг тэлэхэд чухал нөлөө үзүүлдэг.

Яриа
Утас, интернетээр бусадтай харилцах ь тэдний харилцааны зонхилох хэлбэр болоод байна.

Үнэт зүйлс ба итгэл үнэмшил
Өөрийн гэр бүл, өөрийн туршлага, шинэ мэдлэг боловсролоос ургуулан өөрийн гэсэн шинэ итгэл үнэмшил, үнэт зүйлсийг бий болгодог.

Харилцаа
Харилцааны хэрэгцээ нь ямар нэгэн шүүмжлэлгүйгээр сонсож ойлгохыг хүсдэг.

Эмзэг буюу тогтворгүй, эцэг юмуу эхийн хайхрамжгүй /завгүй ажил ихтэй эцэг эх / харилцаатай гэр бүлийн өсвөр насныхан өөрийгөө “золигт гаргах” буюу эсэргүүцлээ сөрөг зан үйлээр илэрхийлж тухайн гэр бүлийн “асуудал” нь болдог. Тухайлбал: архи уух, мансуурах, гадуур тэнэх, хулгай хийх ,гэх мэт

Гэр бүлийн далд нуугдмал сөрөг зан үйлдэл нь үеэс үе дамжин үргэлжлэх магадлал өндөр болдог. Жишээ нь: үл хүндэтгэсэн харилцаанаас–үл хүндэтгэсэн харилцаа, хүчирхийллээс–хүчирхийлэл, архидалтаас -архидалт гэх мэт гинжин давтамж үүсдэг

Өсвөр насныхны дунд амиа хорлох эрсэл өндөрсдөг гэж үздэг. Энэ нь гэр бүл, найз нөхөд, бүтэлгүй романтик дурлал, үе тэнгийхний дундах байр суурь, үл ойлголцол, хайраар дутагдсан зэрэг шалтгаанаас гадна бага насанд нь хайрын хэрэгцээ нь хангагдаагүй бол энэхүү эмзэг байдал руу ороход нөлөөлдөг байна

Өсвөр насныхан зөвхөн мансуурахад донтох бус сүнс, хий үзэгдэл, мухар сүсэг гэх мэт бодит бус юманд итгэх явдал тохиолддог. Энэ нь бага наснаасаа шоовдорлогддсоноос өөрийгөө мэдрээгүй эсхүл, бодит бус төсөөллөөсөө сургуулийн өмнөх насандаа ялган заагласан ойлголт авч сураагүйтэй холбоотой байж болох тал бий.

Өсвөр насныханд идэх эмгэг элбэг тохиолддог. Хоолны дуршилгүй болох, бөөлжис цутгах, эсвэл хоолонд хэт дурлах, турах эмгэг илэрч болно. Эсхүл гэр бүлийн таагүй орчны нөлөөгөөр ганцаардах, сэтгэл шархалсанаас хоолны дуршилгүй болох зэрэг шинж тэмдгүүд илэрнэ

Үгүйсгэлийн /denial/ нэг шинж тэмдэг бол /symptom/ хоолны дуршилгүй болох эмгэг /anorexic/ юм. Гэр бүлийн таагүй эмзэг буюу хүчирхийллийн харилцааг асуудал биш хэмээн итгэхийн тулд өөрийн хоолны дуршилаа хянах аргаар солих тохиолдлууд бий. Өөрөөр хэлбэл өөрийн гэр бүлийн амьдрал нь түүнээс шалтгаалахгүйгээр оршин хяналтаас нь гарсан байдлыг үгүйсгэж, хоолны дуршилаа хянах аргаар орлуулан сонгож болох юм.

Өсвөр насны суурь хэрэгцээ хангагдаагүй бол насанд хүрсэн хойно нь илрэх үр дагавар

Аливаа асуудлыг шийдвэрлэхдээ бусдыг дарангуйлж хүч хэрэглэх хандлагатай болно
Эцэг эхтэйгээ уулзахаараа эргээд хүүхэд шиг аашлах
Өөрийн “бие хүн” тухай төсөөлөл нь алдаатай төлөвших
Өнгөрсөн амьдралдаа дүгнэлт хийх, итгэл үнэмшлээ эргэн харахдаа харалган хандах
Найз нөхрийн ба романтик, хайрын харилцааг /бэлгийн/ ялгах чадваргүй болох
Зорилго,мөрөөдлийн тухай ярих боловч түүндээ хүрэх алхамыг хийх хүсэл эрмэлзэлгүй болох
Санал бодлоо илэрхийлэх, санал нийлэхгүй юм уу эсхүл өөр бодолтой байгаагаа хэвийн илэрхийлэхээс айх
Мухар сүсэгт хэт автагдах гэх мэт

Хүүхэд насны хөгжлийн үе шат бүрд шаардагдах суурь хэрэгцээ нь тухайн үед зохих хэмжээнд хангагдсан бол дээр дурдсан 5 үе шат бүрийн сүүлийн хэсэгт “насанд хүрсэн хойно илэрч болзошгүй” хэмээх урьдчилсан анхааруулгууд нь эерэгээрээ илэрхийлэгдэх зүй тогтолтой болохыг Э.Эриксон, З.Фрейд, А.Адлер, К.Рожерс, Ж.Пиаже нарын онолын үндэслэлүүд дээр тулгуурлан ажиглалт, туршилт хийж, эцэг эх хүүхдийн харилцаанд бага ч болтугай санамж болог хэмээн товчлон хялбаршуулж, эмхтгэн боловсрууллаа.

Адилтгал батлах

no_email@coo.mn (sunny05) — Fri, 18 Feb 2011 10:43:00 +0800

Тригонометрийн илэрхийлэл - Адилтгал батлах

1. адилтгалыг батал.

Хариу: байхгүй;

2. адилтгалыг батал.

Хариу: байхгүй;

3. адилтгалыг батал.

Хариу: байхгүй;

4. адилтгалыг батал.

Хариу: байхгүй;

5. адилтгалыг батал.

Хариу: байхгүй;

6. адилтгалыг батал.

Хариу: байхгүй;

7. адилтгалыг батал.

Хариу: байхгүй;

8. адилтгалыг батал.

10а ангийнхан бие дааж бодоорой.

no_email@coo.mn (sunny05) — Fri, 18 Feb 2011 10:39:00 +0800

Тригонометрийн илэрхийллийг хялбарчлах

1. илэрхийллийг хялбарчил.

Хариу: ;

2. илэрхийллийг хялбарчил.

Хариу: ;

3. илэрхийллийг хялбарчил.

Хариу: ;

4. илэрхийллийг хялбарчил.

Хариу: ;

5. илэрхийллийг хялбарчил.

Хариу: ;

6. илэрхийллийг хялбарчил.

Хариу: ;

7. илэрхийллийг хялбарчил.

Хариу: ;

8. илэрхийллийг хялбарчил.

Хариу: ;

9. илэрхийллийг хялбарчил.

Хариу: ;

10. илэрхийллийг хялбарчил.

Хариу: ;

Найз шүлэг

no_email@coo.mn (sunny05) — Wed, 16 Feb 2011 15:07:00 +0800

Дагаад дуулаарай.

no_email@coo.mn (sunny05) — Wed, 16 Feb 2011 15:03:00 +0800

Эцэг эх ба үр хүүхдийн харилцаа

no_email@coo.mn (sunny05) — Wed, 16 Feb 2011 14:43:00 +0800

Үр хүүхэд бол Бурханаас бидэнд өгсөн шагнал юм. Хүүхэд өсөн томрох бүрд эцэг эх тэднийгээ харж баясан баярлаж, бахархаж байдаг.

Эцэг эх болсноор бид үр хүүхдээ харах бүрдээ Бурхан Эцэгийн зүрх сэтгэлйиг ойлгож, мөн итгэлийн нүдээр харж, хэдийгээр бид тэднийг төрүүлсэн ч тэд бол бидний бүтээл биш, Бурханы бүтээл юм гэдгийг бид олж харж мөн хүүхдүүддээ ойлгуулах хэрэгтэй. Зарим эцэг эх, би үүнийг төрүүлсэн юм чинь яасан ч яадаг юм гэж тэдэнтэй буруу харьцах, дарамтлах үе байдаг.

Хүүхэд би бол Бурханы бүтээл юм гэж ойлгох, бахархах үедээ зөв бодол санаатай болдог. Эфэс 2:10 “Бид Түүний бүтээл мөн”.

Гэр бүлийг:

1. Ардчилсан гэр бүл. Энэ гэр бүл нь их хайрлаж сургамжилдаг бөгөөд ийм гэр бүлийн хүүхдүүд нь “ёс журамтай” хүүхдүүд болж өсдөг.

2. Дарангуйлагч гэр бүл. Сургамжилдаг ч гэсэн хайр дутуу гэр бүлийн хүүхдүүд нь “өөртөө итгэх итгэлгүй” хүүхдүүд болж өсдөг.

3. Замбараагүй гэр бүл. Ихээр хайрладаг боловч сургамж дутмаг гэр бүл буюу урсгалаар явагч бөгөөд хүүхдүүд нь “хүмүүжилгүй” болно.

4. Анхаарал тавьдаггүй гэр бүл. Энэ гэр бүл нь сургамж ба хайр дутмаг гэр бүл бөгөөд хүүхдүүд нь “тайван биш, ширүүн, аймхай хүүхдүүд болж өөрсдөдөө итгэх итгэлгүй “ болно.

Та үүнийг уншаад танай гэр бүл аль төрөлд нь багтаж байна вэ, мөн өөрсдийнхөө сул талуудаа ханьтайгаа ярилцаад, өөрийнхөө хүсч байгаа гэр бүлийн уур амьсгалыг бүрдүүлээрэй.

Гэр бүлийн харилцааг теологийн хувьд авч үзвэл амлалтын харилцаа буюу нөхцөлт бус харилцаа юм. Амлалтын харилцааг нэг ба хоёр талын амлалтын харилцаа гэж хувааж болно. Эхнэр нөхрийн харилцаа бол хоёр талын амлалтын харилцаа, эцэг эх, үр хүүхдийн харилцаа нь нэг талаас амласан амлалтын харилцаа юм.

Гэр бүлийн харилцаа:

1. Уламжлалт гэр бүлийн харилцаа. Энэ нь эцгийн эрхт харилцаа.

2. Орчин үеийн гэр бүлийн харилцаа. Энэ нь 2 талаас байгуулдаг гэрээний харилцаа. Эхнэр нөхөр хоёр бие биенийхээ сэтгэлд нийцэхгүй буюу өөрөөр хэлбэл тавьсан болзол нь хангагдахгүй бол харилцан тохиролцосны үндсэн дээр салдаг.

3. Библийн дагуух гэр бүлийн харилцаа. Энэ нь хоёр талаас байгуулсан амлалтын харилцаа юм. Эхнэр нөхөр хоёр болзолгүйгээр бие биенээ хайрлаж, хүлээн зөвшөөрч, хүлээцтэй хандах ёстой харилцаа байдаг. Энэ харилцаа бол Христэд итгэгч хүмүүсийн гэр бүлийн харилцаа юм.

4. Библийн дагуух гэр бүл дэхь эцэг эх ба үр хүүхдийн харилцаа. Энэ нь нэг талаас байгуулсан амлалтын харилцаа юм. Үр хүүхдийнхээ санал, шийдвэрээс үл хамааран эцэг эх өөрийнхөө зүгээс ямар ч болзол үл тавин тэднийг хайрлаж, хүлээн зөвшөөрч байдаг харилцаа юм. Эцэг эхийнхээ хариу нэхээгүй хайрыг авч өссөн хүүхэд өсч томроод өөрийнхөө хүүхдэд ч тийм хайрыг өвлүүлж өгч байдаг. Ийм гэр бүлд эцэг эх нь үр хүүхдээ хайрлахдаа ямар ч болзол тавьдаггүй. Үр хүүхэд нь сайн үйлс хийсэнд нь биш харин хүүхэд нь учраас тэд хайрлаж байдаг. Бурхан биднийг ямарч болзолгүйгээр хайрладгийн адил юм. Эцэг эхийн хариу нэхээгүй хайранд өлгийдүүлж, хүлээн зөвшөөрөгдсөн харилцаанд л хүүхэд эрх үүргээ мэдэрч, өөртөө итгэлтэй, тогтвортой болон өсдөг.

Эцэг эхийн хайр ба сургамж.

Өөрийнхөө төрүүлсэн хүүхдийг хайрлах нь бидэнд байгалиас заяасан төрөлх чанар юм. Олон эцэг эх хүүхдүүдээ боловсрол мэдлэгтэй сайхан, өндөр түвшинд амьдраасай гэж хүсдэг. Гэхдээ бид, үр хүүхдүүд маань бидний тэр хүсээд байгаа өндөр хүсэл шаардлага биш, харин Бурхан тэр хүүхдийн амьдралд төлөвлөсөн тэр хүслийг гүйцэлдүүлэхийн тулд бүтээгдсэн, оршин тогтнож байгаа гэдгийг ухаарах, мэдэх ёстой.

Хүүхдийн хүмүүжил, боловсролд хайр ба сургамж хоёр маш чухал бөгөөд тэнцвэртэй байлгах ёстой.

Эцэг эх бидний гол зорилго бол ямар мэргэжилтэй болгохоос гадна тэр хүүхэд цаашид хэрхэн яаж оршин тогтнох вэ гэдэг чухал юм. Жишээлбэл: Компани захиралд байх ёстой зан чанартай л биш бол тэр захирлаас болоод, нэг хүнээс болоод компани ажилчид хохирол амсаж болно.

Бурхан хүн төрөлхтөнийг эцэг эхийнхээ дор удаан хугацаанд байх туршид нь хариуцлага үүрч чадахуйцаар маш хангалттайгаар бэлтгэгдэхээр зохицуулсан.

Бид хүүхдүүдээ хайрладаг, сайныг өгөхийг хүсдэгч заримдаа буруу зүйлрүү өөрсдийнхөө хийсэн үйлдлээр татаж байдаг. Жишээлбэл: Дэлгүүр, гуанзанд очер дугаарын урдуур орох, аливаа үнэгүй зүйлийг илүү авах гэж оролдох гэх мэт. Бид амаараа сургаад, амьдрал дээр өөрсдөө үйлдэдгүй бол тэд хэзээ ч сурахгүй. Бид юу хураана түүнийгээ хурааж авдаг. Хүүхдүүд бидний юу хэлж, юу хийж байгааг яг дуурайдаг. Та үр хүүхдээ яаж хайрлан, хүүхдүүд чинь яг тань шиг үр хүүхдээ, бусдыг хайрлана. Хүүхдүүдээ Бурханыг хүндэлж, хүмүүсийг хайрлах амьдралаар амьдардаг хүн болж өсөхөд нь эцэг эхчүүд бид сайн үлгэр жишээ байх ёстой.

Хүн төрөлхтөн бол төрхөөсөө л гэм нүглийг тээж төрдөг. Бүх хүн гэмтэй. Хүүхдүүд маань ч гэсэн төрөхдөө гэм нүглийг авч төрдөг. Тийм учраас бид хүүхдүүддээ бүр багаас нь зөв зүйл, үнэн гэж юу вэ гэдгийг зааж өгөөд зогсохгүй, тэр зөв зүйлийг амьдралдаа яаж хэрэгжүүлэх чадах хүчийг олгож өгөх хэрэгтэй. Үүнд мэргэн ухаан, нинжин сэтгэл, зөв шудрага зэргийг хамруулах хэрэгтэй. Тэдэнд зөв зүйлийг сонгож чадах хүчийг улам өсгөж өгөх, арга замыг зааж өгөх хэрэгтэй. Бид дагалдагчийн сургалтыг гэр бүлээсээ, өөрийн хүүхдээсээ эхлэх ёстой. Хүүхдийн боловсрол, хүмүүжил эцэг эхийн өөрсдийнх нь сургалтаас хамаардаг. Бидний мэдрэмжгүй, бодлогогүй, ухаангүйгээр хэлсэн үг бидний хүүхдэд ямар ихээр нөлөөлдөг болохыг бид ноцтойгоор бодож үзэх хэрэгтэй.

Эцэг эх хичнээн тэднийг хайрлавч бүх сайн зүйлүүдийг өгч чадахгүй. Харин та хүүхдүүддээ Бурханыг хайх аргыг л зааж өгвөл хүүхдүүд чинь бүх сайныг олж чадна. Та харин Бурханыг хайдаг үлгэр дууриал байх ёстой. “Залуу арслан ч гачигдаж өлсдөг. Харин Эзэнийг хайгчид нь ямар ч сайн юмаар дутагдахгүй” Дуулал 34:10.

Бидний амьдралыг хэн нэгэн түүхч, бидний амьралын хэл яриа, үйл хөдлөлийг нэг нэгээр нь бичиж үлдээхгүй ч гэсэн бидний амьдралын хамгийн эрхэм нандин зүйл болох хүүхдүүдийн маань оюун санаа ба амьдрал дотор нь бүх зүйл маань нэг нэгээрээ бичигдэн үлдэх нь хичнээн бахархмаар боловч аймшигтай үнэн юм.

Эцэг эхчүүд ээ! Бид эрхэм нандин хүүхдүүдийнхээ төлөө өөрсдийнхөө урьдах амьдралыг эргэн нэг хараад Бурханы өмнө гэмшиж, толгой бөхийлгөж, Эзэн Есүс Христийн дахин амилсан хүчээр биднийг хүүхдүүдийнхээ өмнө зөв үлгэр дууриалыг үзүүлдэг нэгэн болгож өгөөч хэмээе.

Хүүхэд ба үүхдийн хүмүүжил 1

Хүүхдийн хүмүүжил дэхь эцэг эхийн үүрэг оройл.

Хүүхэд бол Бурханаас бидэнд өгсөн өв, шагнал юм. Хуучин Гэрээнд “Өв хөрөнгө өвлөж авах” гэсэн үг гардаг нь “Газар өв залгамжлах” гэсэн утгатай юм. Хүүхэд бол яг л газартай адилхан. Газарт юуг тарина, түүнийгээ хурааж авдаг.

Эцэг эх байхыг олон янзаар ойлгодог. Зарим нь дасгалжуулагч, зарим нь цагдаа, зарим нь найз нөхөр, бурхан шиг байх явдал ч гэж үздэг. Эдгээр нь бүгдээрээ эцэг эхчүүдийн үүрэг роль яах аргагүй мөн. Эцэг эхчүүдийн үүрэг роль нь: 1. Асран хамгаалагч, 2.Зохицуулагч, 3. Эх сурвалж байх явдал .

Асран хамгаалагч байх гэдэг нь хүүхдийн төлөө хууль ёсоор хариуцлага хүлээж, харж хамгаалах гэсэн утгатай. Хүүхэд амьдралаа харж хамгаалах ухаан эзэмшээгүй байдаг, тэд үйлдлийн үр дагаварыг биш харин тэр дороо ирэх таатай байдлыг л боддог. Хүүхдүүдэд дутаж байдаг хэрсүү ухаан тэдний амьдралын туршлагаас ирдэг. Эцэг эхчүүд хүүхдийн, тэдний амь амьдралыг нь тэтгэж, аюулаас хамгаалж хэцүү хатуугаас өмгөөлөн байх ёстой. Үүнд: – өөрөө өөртөө учруулах аюул, – гадаад аюул занал, – өөрсдөө учрыг нь олж дөнгөх болоогүй зүй бусын эрх чөлөө, – хэзээ ч хийж боломгүй хорон муу үйлдэл, ааш араншин, чиг хандлага (хүн алах, согтууруулах ундаа, хар тамхи хэрэглэх донтой болох гэх мэт) орно.
Зохицуулагч байх гэдэг нь хүүхэд зорилгодоо хүрсэн эсэх, хийх ёстой зүйлсээ ёс журмын дагуу хийсэн эсэхийг хянаж байдаг. Хүүхэд угаас бие захирах дэг замбараатай төрдөггүй учраас “сахилга бат” -ыг бусдаар заалгах ёстой болдог. Хүүхдийг өсөлт төлөвшилтөнд хүргэх үүднээс тавигдаж байгаа шаардлагыг хүүхэд биелүүлж байгаа эсэхийг хянаснаараа эцэг эх нь хүүхдээ сахилга баттай болгож байгаа хэрэг юмаа.

Зохицуулагч нь хүүхдэд олдож буй эх сурвалж, нөөц боломжийг хянах, зааж зааварчлах, үйлдлийх нь үр дагаврыг хүртээх, засаж залруулах, алганы амт үзүүлэх, эмх цэгцтэй байхад нь туслах, ур чадвар суулгах, зэргээр үүргээ биелүүлнэ.

3. Эх сурвалж байх гэдэг нь эцэг эх үр хүүхдийнхээ төлөө бүх зүйлийн эх сурвалж болдог төдийгүй амьдрал тэтгэх эх сурвалжуудруу тэднийг холбох гүүр болж өгдөг. Эхэндээ эцэг эх нь хүүхдийнхээ бүх хэрэгцээний эх сурвалж байсан бол яваандаа хэрэгтэй юмаа өөрөө олж авах бие даасан байдлыг хүүхдэд цогцлуулж өгнө (хүүхэд хэрэгцээгээ өөрөө хангах үүрэг оройлыг аажмаар гартаа авдаг) гэсэн үг. Аливаа эх сурвалж, нөөц боломжийг хүүхдэд олгохдоо хил хязгаар заагтай байх хэрэгтэй. Эх зах, хил хязгаар тогтоох нь хүүхдэд төсөө байсан зүйлсийг бие сэтгэлд нь шингээн ойлгуулж, нэгэн цагт хөндий байсан тэр зүйлс яс маханд шингэсэн чанар болох юм.